Sri Dalada Maligawa

Sri Dalada Maligawa

Translate

Sri Dalada Maligawa (Temple of Sacred Tooth Relic).)


සිංහලයේ අවසන් අග නගරය වු ලක්දිව කන්ද උඩරට මහනුවර හන්තාන බහිරවකන්ද වැනි කඳු පාමුල පිහිටි ස්වභාව සෞන්දර්යයේ කදිම නිර්මාණයකි. ඉපැරණි රජ මාලිගා සංකීර්ණය ආසන්නයේ ඇති උඩවත්ත කැලේ සුන්දර වන පියසෙකි. පේරාදෙණිය පාලම පසු කළ විට නෙත ගැටෙන පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය මනහර සුවඳ මලින් නන් විසිතුරු තුරු වදුලින් ගහණය. එය දෙස් විදෙස් නරඹන්න්ගේ නෙත් සිත් පිනවන මනෝඥ වු මල් උයනකි. නගරය වට කොට ගලා බසින මහවැලි නදිය හා නගරය මධ්‍යයේහි ඇති කිරි සයුර නම් වු නුවර වැව නගරයේ ස්වාභාවික විචිත්‍රත්වය වඩාත් අසිරිමත් කරවයි.

පැරණියේදී ශ්‍රී සෙංඛණ්ඩ ශෛලාභිධාන ශ්‍රී වර්ධනපුරය වශයෙන් හැඳින්වු මෙම නගරය පසු කලෙක කන්ද උඩරට මහනුවර වශයෙන් ප්‍රකට විය. මුහුදු මට්ටමින් මීටර් 488.6 ක පමණ උසින් පිහිටියේය. කොළඹ සිට කි.මී. 119 ක් පමණ දුරය. සෞම්‍ය දේශගුණයෙන් හා රමණීය පරිසරයකින් හෙබි මෙම නගරය කෘෂිකාර්මික ජීවිතයට අවශ්‍ය ජලයෙන් ද ස්වභාවික රැකවරණයෙන්ද යුක්තය.

සෙංකඩගලපුරය මුලින්ම ගම්පළ රජ කළ තුන්වෙනි වික්‍රමබාහු (ක්‍රි.ව.1357-1374) රජු විසින් පිහටවුවායැයි කියැවෙන අතර, එය රාජධානියක් වශයෙන් ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කරනු ලැබුවේ පළමුවෙනි විමලධර්මසුරිය (ක්‍රි.ව. 1592-1604) රජතුමා විසිනි. ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ (ක්‍රි.ව.1798 – 1815) රාජ සමයෙහි මහනුවර රාජධානියේ අවසානය උදා විය.

මහනුවර නගරයේ පුජනීයත්වය ශ්‍රී විභුතිය හා ඓතිහාසිකත්වය මුලු ලොවටම කියාපාන අතිපුජනීය ශ්‍රී දංෂ්ඨා ධාතු මන්දිරය, මල්වතු අස්ගිරි උභය මහා විහාරය, නාථ, විෂ්ණු. කතරගම, පත්තිනි යන සිව්මහා දේවාල, රාජ මාලිගා සංකීර්ණය වැනි ස්මාරක මුල්කොට ලෝක උරුම නගරයක් බවට පත්විය. මහනුවර නගරය අවට ඇති අනෙකුත් ඓතිහාසික ස්මාරක අතර, ලංකාතිලකය, ගඩලාදෙණිය, ගංගාරාමය, සුදුහුම්පොල, දෙගල්දොරුව හා කුණ්ඩසාලේ යන විහාරයන් මුල්තැන් ගනී.

උඩරටටම ආවේණික වු වාස්තු විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ වලින් අනුන වු ඉපැරණි ගොඩනැගිලි, විසිතුරු කැටයම්, සිතුවම් නර්තනාදී කලා ශිල්ප මෙම නගරයේ සංස්කෘතික මහාර්ඝත්වය ලොවටම කියා පාන්නේය.




Kandy (Ancient Senkadagala) is the last capital of the Sinhala Monarchy the History of which goes back to at least five centuries before the beginning of the Common Era. The city is surrounded by a ring of mountain ranges and Sri Lanka’s largest river Mahaweli Ganga.Kandy enjoys a salubrious climate and still breathes the ancient lifestyle of the people.

Today, Kandy is a city of many attractions. Its natural beauty with misty mountains, verdant slopes, landscapes with urban rain forests consorted by a congenial climate with temperatures ranging from 20-25C around the year.

The heritage of Kandy, Architecture, Sculpture, painting, Dance and Music, all such cultural traditions are endemic to Sri Lanka.Kandy remains the home for all denominations of major world religions. Buddhism, Hinduism, Christianity, Islam and there subdivisions. Buddhism plays a significant role in Kandy with the two main Monastic orders, Malwatte and Asgiriya fraternities together with numerous temples of the Country attached to them.

The Temple of the Scared Tooth Relic constitutes the premier Buddhist Institution of Sri Lanka and remains the cynosure of the world Buddhist and is a great tourist attraction. It is the highest venerated religious center with a very long cultural heritage. And recognition of the sacred temple it has been declared Kandy as a World Heritage City by UNESCO.

The annual pageant (Esala Perahera) constitutes the greatest religious festival of Sri Lanka which attract thousands of pilgrims as well as tourists from all over the world. The web site on the Sri Dalada maligawa attempts to introduce all its aspects of history, rituals, cultural and other social activities


Friday, July 7, 2017

ඇසළ පුර පසළොස්වක් පොහොය අදයි..
සකල ලෝ වැසියනගේ හිතසුව පිණිස හතළිස් පස් වසරක බුදුරදුන්ගේ සදහම් චාරිකාව ආරම්භ කළ ඇසළ පුර පසළොස්වක් පොහොය දිනය අප තථාගත බුදුපියාණන් වහන්සේගේ චරිතයට අදාළ සුවිශේෂි සිද්ධි හා බැඳී පවතී. දුරුතු, නවම්, මැදින්, බක්, වෙසක්, පොසොන්, ඇසළ,නිකිණි, බිනර, වප්, ඉල්, උඳුවප් යන පොහොය දොළස ආශි‍්‍රත කිසියම් වැදගත් සිද්ධිරාශියක් බුදුන්වහන්සේගේ ජීවන තොරතුරු සමඟ බැඳී ඇත.
මෙම පොහොය දොළස අතුරින් දක්නට ලැබෙන්නේ ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහොය දිනය මුල්කොට ගෙන ය.
සකල ලෝ වැස්සන්ගේ හිතසුව පිණිස වසර හතළිස් පහක් පුරා පැවැති බුදුරදුන්ගේ සදහම් චාරිකාව ආරම්භ වූයේ ඇසළ පුර පසළොස්වක පෝය දිනයකදී ය. එදා ඉන්දීය සමාජය විවිධ ආගම් හා දර්ශන දෙසැටකින් යුක්ත විය. සිදුහත් කුමරුන් විමුක්තිය සොයා ගිය ගමනේ දී අත්තකිලමථානු යෝගය හා කාමසුඛල්ලිකානු යෝගය යන අන්ත
දෙකෙහි ගැලී සිටීමට සිදුවිය.
එහෙත් සසරෙන් එගොඩවීමේ ආර්ය මාර්ගය ඉන් පසක්කරගන්නට නොහැකි විය. ඉන් අනතුරුව බෝමුල දී අවබෝධ කරගත් ධර්මය සම්මාදිට්ඨි, සම්මා සංකප්ප, සම්මා වාචා, සම්මා කම්මන්ත, සම්මා ආජීව, සම්මා
වායාම, සම්මා සති, සම්මා සමාධි නමැති මැදුම් පිළිවෙත දේශනා කරන ලද්දේ අද වැනි
දිනකය.
මේ මඟින් හේතු ඵල වාදය මුල්කොට මධ්‍යම ප්‍රතිපදාව ඇතුළත් උතුම් බෞද්ධ දර්ශනය දම්සක් පැවතුම් සුතුර ලෙසින් දෙසා, වදාළ නිසා උතුම් බුදුදහම ලොව පහළ වන දිනය ලෙස මෙය හැඳින්වේ. එකී උත්තරීතර දම්සක් පැවතුම් සුතුර, දෙසා වදාළේ කොණ්ඩඤ්ඤ, වප්ප, භද්දිය, මහානාම, අස්සජී යන පස්වග මහනුන්ටය. ධම්මචක්ක
පවත්න සූත්‍රයෙහි ඇතුළත් ගාථා දහ අට මගින් දුකත්, දුකට හේතුවත්, නිවනත්, එය
ලබන පිළිවෙතත් යන සත්‍ය සතර ලොවට දේශනා කළ සේක.
බොසතාණන් වහන්සේ පස්මහ බැලුම් බලා දඹදිව කපිලවස්තුපුරයේ සුද්ධෝන රජුගේ බිසව් මහාමායා දේවියගේ කුසයේ පිළිසිඳ ගැන්ම සිදුවූයේ ද ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහෝ දින දී ය. එකුත් තිස්වියේ දී, සතර පෙර නිමිති, (ලෙඩක්, මහල්ලෙක්, මළමිනියක් හා ශ්‍රමණ රුවක්) දැකීමෙන් මෙලොවේ අස්ථිර භාවය ගැන අවබෝධ කරගත් සිදුහත් කුමරුන්,ගිහිගෙය අතහැර, යශෝදරා දේවිය ද, රාහුල පුතු ද මාලිගාවේ තනිකොට, සසරෙන්මිදීම සඳහා සත්‍යය ගවේෂණය කොට නිවන් මග හෙළි කරගන්නට රජගෙදරට “ආයුබෝවන්” කියමින් “මහා අභිනිෂ්ක්‍රමණය” කරන ලද්දේ ද ඇසළ පුන් පෝය දිනයකදීය. රාහුල කුමරුන්ගේ උපත සිදුවුනේ මේ දිනයේදීම ය.
ඇතැම් අයගේ දක්නට ලැබුණු පුහු මාන්නය බිඳ දැමීම උදෙසා ගෞතම බුදුන් වහන්සේ විස්මිත යමාමහ පෙළහර දැක්වූහ. ගණ්ඩම්බ රුක්ඛ මූලයේ දී තිර්ථකයන්ගේ මානය බිඳ දැමීම සඳහා, අහසට වැඩ තම සිරුරින් රැස්විහිදුවමින් හා ජලය විහිදුවමින්යමාමහ පෙළහර පෑම සිදුකරන ලද්දේ ද ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහොය දිනයකදී ය.
සත්වන වස් සමය ගත කරන්නට තව්තිසා, දිව්‍ය ලෝකයට වැඩම කළ බුදුන්වහන්සේ,මාතෘ දිව්‍ය රාජයා ප්‍රධාන දෙවියන්ට විජම් බණ වදාළේත් ඇසළ පුර පසළොස්වක පොහොය දිනකදී ය.
සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් තුන් මසකට පසුව, මහා කාශ්‍යප මහරහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන පන්සියයක් මහ රහතුන් වහන්සේලා එක්ව, අජාසත් රජ සමයේ දී ප්‍රථම ධර්ම සංගායනාව පවත්වන ලද්දේ ද, ඇසළ පුන් පොහොය දිනයකදී ය.
බුද්ධ වර්ෂ 236 දී මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ප්‍රධාන සංඝරත්නය විසින් ප්‍රථම “ඛණ්ඩ සීමාව“ සම්මත කරන ලද්දේත්, අරිෂ්ඨ කුමරු ප්‍රධාන පිරිස මහණ උපසම්පදාව ලබාගන්නේත් ඇසළ පුර පසළොස්වක දිනයකදී ය.
මිස්සක පව්ව ඇසුරෙන් තවත් වැදගත් සිද්ධි දෙකක් ඇසළ පුර පසළොස්වක දිනවලදී සිදුවිය. මිහින්තලේ කණ්ඨක චෛත්‍යය වටා “ අටසැට ලෙන රහතන් වහන්සේලාට පූජාකිරීමත්, ශ්‍රී ලංකාවේ දී භික්‍ෂූන් වහන්සේ ප්‍රථම වරට වස්වැසීමත්, ඇසළ පෝය
දිනෙක සිදුවුණු බව සඳහන් ය.සිරිලක එක්සේසත් කළ දුටුගැමුණු මහ රජතුමා විසින් තනවන ලද ස්වර්ණමාලි මහා
චෛත්‍යයට මුල්ගල තබන ලද්දේ ද ඇසළ පුන් පොහෝ දිනයකදී ය. ඒ, බුද්ධ වර්ෂ 382 දී ය. තවද, උතුරු සළ නැකතින් රුවන්වැලි මහා සෑ රදුන්ගේ ධාතු නිධානය ද සිදුකරන ලද්දේ ඇසළ පුර පසළොස්වක පෝය දිනකදී ය.
ශ්‍රී ලංකාවේ 55 වන රජතුමා වූ කිත්සිරිමෙවන් රජු බුද්ධ වර්ෂ 845 දී නැතහොත් ක්‍රිස්තු වර්ෂ 361 දී අභිෂේක ලැබීය. මහා වංශය පවසන අන්දමට “ඒ රජු දවස නව වන වස එක්තරා, බැමිණියක් තොමෝ බුදුරජහු දළදාව කළිගුරටින් මෙහි ගෙන්වා දළදා වසකී පරිද්දෙන් රජතෙමේ ඒ ගෙන බහුමානයෙන් උදම් පුදකොට හුදු පිළිමිණින් කළ කරඬුවක බහා දෙවපෑතිස් රජු විසින් රාජාරාමයෙහි කරවන ලද දම්සක් නම් ගෙයි වැඩුයේයි. එතැන් පටන් ඒ ගෙය දාඨධාතුඝර නොහොත්, දළදා මැදුර නම් වී ඉක්බිති සම්පූර්ණ සිත් ඇති රජතෙමේ නව ලක්‍ෂයක් ධන විසඳා දළදා පෙළහර කළේ ය.
අද සිරිලක පවත්වන මහා සංස්කෘතික සංදර්ශනය වන මහනුවර ඇසළ පෙරහරේ ආරම්භය සිදුවූයේ ඇසළ පුන් පොහෝ දිනයක දී ය.කළිඟු රට සිට හේමමාලා කුමරිය හා දන්ත කුමරුන් විසින් දන්ත ධාතූන් වහන්සේ සිරිලකට ගෙන ආ බව පැවසේ. දළදා පෙරහර, විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ අභිමානය ලොවට කියා පාන්නකි. නාථ, ස්කන්ධ, කුමාර පත්තිනි ආදි දෙවියන් උදෙසා පුද පූජා පවත්වා, දේව වරප්‍රසාද ලබාගෙන, ශ්‍රී සමෘද්ධිය අයත් කරගන්නට අතීතයේ පටන් මහනුවරට අමතරව කෝට්ටේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර, අලුත් නුවර, නවගමුව,
රත්නපුරය, දෙවුන්දර හා කතරගම ආදී ස්ථානවල වාර්ෂික ඇසළ පෙරහර අදත්පැවැත්වේ.
ලක්දිවට උපසම්පදාව ගෙන ඒම, ශ්‍රී ලංකාවේ 186 වැනි රජු වූ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජ සමයේ දී සිදු විය. ඒ බුද්ධ වර්ෂ 2290 දී ය. සියම් රට, අයෝධ්‍ය පුරයේ ධාර්මික නම්රජතුමාගේ යුගයේ දී, මල්වත්තේ පුෂ්පාරාමයට සියමෙන් වැඩම කළ උපාලි, අරිය, මුනි යන මහතෙරුන් වහන්සේලා ඇතුළු මහා සංඝරත්නය වැඩමකොට, බුද්ධ වර්ෂ දෙදහස්දෙසිය අනුහය වැන්නෙහි ඇසළ පුර පසළොස්වක පෝය දිනයේ දී සිරිලක සාමණේර
හිමිවරුහට උපසම්පදාව ලබා දුන්සේක.









ඇසල පෝය සජීව විකාශය | Esala Poya day Live



ඇසල පෝය සජීව විකාශය | Esala Poya day Live
By Media & Special Projects Bureau of Sri Dalada Maligawa

Wednesday, November 25, 2015

ශ්‍රී දළදා මාලිගාව 3D ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් සංරක්ෂණය කරයි

ශ්‍රී දළදා මාලිගාව 3D ඩිජිටල් තාක්ෂණයෙන් සංරක්ෂණය කරයි 

මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේ ඇති ඉපැරණි පෞරාණික ගොඩනැගිලි නවීන 3D ඩිජිටල්  තාක්ෂණයෙන් සංරක්ෂණය කිරීම 2015 නොවැම්බර් මස ආරම්භ කෙරෙණි.  
ඒ සඳහා වන තාක්ෂණික සහයෝගය ලබාදීමේ නිල නිවේදනය ශ්‍රී ලංකාවේ ජර්මානු තානාපති ආචාර්ය මොහාර්ඩ් මැතිතුමා විසින් පසුගිය සිකුරාදා මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේදී වත්මන් දියවඩන නිලමේධුරන්ධර ගරු නිලංග දැල මහතා වෙත බාර දෙනු ලැබුණි.
3D ඩිජිටල්  තාක්ෂණය අද බහුල ලෙස කුඩා උපකරණ ආදිය සැලසුම් කිරීමට හා නිපදවීමට භාවිත කලද මෙවන් විශාල ගොඩනැගිලි එමගින් සංරක්ෂණය කිරීම ලොව මැතක ආරම්භ කල කාර්යක් වේ. මෙම ක්‍රියාව දකුණු ආසියාවේ පළමු ගොඩනැගිලි ස්කන් කිරීම වන අතර ඉපැරණි ගොඩනැගිලි සංස්කරණය කිරීමේ අරමුණින් සිදු කරනුලබන ලොව විශාලතම ව්‍යාපෘතිය ද වේ.  
එමගින් ගොඩනැගිල්ලේ පිහිටීම පවතින ආකාරයෙන්ම සැම ස්ථානයක්ම .05mm නිරවද්‍ය තාවයකින්  යුතුව ඩිජිටල් වලාවක් (digital cloud) ලෙස සංරක්ෂණය වේ. එමගින් යම් ගොඩනැගිල්ලකට හෝ කොටසකට  අනතුරක් සිදුවූ අවස්තාවකදී හානිවූ කොටස් නැවත තිබු පරිදිම සකස් කරගැනීමට අවශ්‍ය දත්ත මෙමගින් ලබාගත හැක.
තවද ඉපැරණි ගොඩනැගිලි වල ඇසට නොපෙනෙන සියුම් ස්වභාවිකව සිදුවන වෙනස්වීම්, බිත්ති ඇදවීම්, ගිලබසීම් ආදිය වසර කිහිපයකට වරක් කරනු ලබන මෙවැනි 3D ඩිජිටල්  ස්කෑන් සංසන්ධනය කිරීම මගින් අනාවරණය කරගත හැක. එවිට ඒ සඳහා වන ප්‍රතිකර්ම බරපතල තත්වයක් ඇතිවීමට පෙර කලහැක.
මේ පිළිබඳව ශ්‍රී දළදා මාලිගාවේදී වත්මන් දියවඩන නිලමේධුරන්ධර ගරු නිලංග දැල මහතා පැවසුයේ තමාවිසින් දීර්ඝ කාලින සැලසුමක් යටතේ පසුගිය වසරක පමණ කාලයක සිට සැලසුම් කර සිදුකරනු ලබන මෙම ඩිජිටල් සංරක්ෂණ ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමට ලැබීම පිලිබඳ සතුටු වන බවයි, 1998 සිදුවූ LTTE පහරදීමේන් පසු සිදුකල ප්‍රති සංස්කරණ වලදී සිදුවූ විශාලතම ප්‍රශ්නය වුයේ කලින් පැවති තත්වය පිලිබඳ දත්ත නොතීබීම බවත්, එබැවින් වසර සිය ගණනක් ලොකවාසී බෞද්ධ ජනතාවගේත්, ශ්‍රීලාංකික අනන්‍යතවයේත් ප්‍රතිමුර්තියක් වන්  ඓතිහාසික මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාලිගාව තවත් වසර සිය ගණනක් නවීන තාක්ෂණය ඔස්සේ සංරක්ෂණය කිරීමට ලැබීම භාගයක් ලෙස සලකන බවත්ය.

Tuesday, October 20, 2015

මහනුවර ‍ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ මොහාන් පාණබොක්කේ මහාතාඅභාවප්‍රාප්ත විය.

මහනුවර ‍ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ මොහාන් පාණබොක්කේ මහාතාඅභාවප්‍රාප්ත විය.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
මහනුවර ඓතිහාසික ඇසළ පෙරහර මංගල්ලය සාර්ථකව පැවැත්වීම සඳහා දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සුවිශේෂී දායකත්වයක් දැක්වූ මහනුවර ‍ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ හා අලුත්නුවර දැඩිමුණ්ඩ දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ ධූරය හෙබවූ මොහාන් පාණබොක්කේ මහාතා ඊයේ (20) පස්වරුවේ අභාවප්‍රාප්ත විය.
ලංකාතිලක ‍ශ්‍රී විෂ්ණු දේවාලයේ භාරකාරත්වයට පත්වෙමින් කන්ද උඩරට ආගමික ප්‍රබෝධය වෙනුවෙන් විශාල මෙහෙයක් සිදුකළ එතුමන් වසර 17 ක් පමණ කාළයක්මහනුවර ‍ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ ධුරයේ කටයුතු සිදු කළහ.
වාර්ෂික ඇසල මහා පෙරහරේ සුවිශේෂිම කාර්ය ඉටුකරන මහනුවර ‍ශ්‍රී විෂ්ණු මහා දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ ධූරය දරමින් ශ්‍රී දංෂ්ඨා ධාතූන් වහන්සේ උදෙසා හා බෞද්ධාගමික උන්නතිය උදෙසා උනුපමේය සේවයක් කළ ඒ මහතා අභාවප්‍රාප්ත වනවිට 60වන වියේ පසුවිය.
මහනුවර ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයේ කීර්තිමත් ආදි සිසුවෙකු වන ඔහු මෙරට දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රධාන පරම්පරා දෙකක් වන බණ්ඩාරනායක හා රත්වත්තේ යන පරම්පරාවන් හී සමීපතම ඥාතියෙකි.
නැසීගිය ජොන් අටුල් පානබොක්කේ මැතිතුමා හා ලලනාවතී පානබොක්කේ මැතිණිය යන දෙපල ඒ මහතාගේ දෙමව්පියන් වූහ.
මහනුවර පී.බී.ඒ වීරකෝන් උද්‍යානයේ පිහිටි ඒ මහතාගේ නිවසේ අවසන් ගෞරව සඳහා දේහය තැම්පත් කර ඇති අතර, අවසන් කටයුතු අද (21) පස්වරු 6.ට සිදු කිරීමට නියමිතව ඇත.
News Update | Media Bureau ©2015/10


Monday, September 14, 2015

ප්‍රදීප් නිලංග දෑල දියවඩන නිළමේ සංෂිප්ත රෑපෙළහර - Diyawadana Nilame Pradeep Dela Documentary

ප්‍රදීප් නිලංග දෑල දියවඩන නිළමේ සංෂිප්ත රෑපෙළහර - Diyawadana Nilame Pradeep Dela Documentary
Click Here To Watch - නරඔන්න ‍මෙතනින් >> https://goo.gl/gRFWPS

Tuesday, September 8, 2015

දෙවන වරටත් ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේ තනතුරට පත් ප්‍රදීප් නිලංග දෑල මැතිතුමා..

දෙවන වරටත් ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේ තනතුරට පත් ප්‍රදීප් නිලංග දෑල මැතිතුමා..
ප්‍රදීප් නිලංග දෑල නිළමේවර සංක්ෂිප්ත සටහන.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
පන්සාලිස් වසක් පුරා ශ්‍රී සද්ධර්මයේ පහස ලත්බුදුරදුන්ගේ වාම රදනක ශ්‍රී දංෂ්ඨාධාතූන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම වූයේ ත්‍රීසිංහල ජනයාගේ සංසාර වාසනා මහිමයකටම වන්නේය. හේමමාලා ඈ වල්ලබ දන්ත කුමරුවන් ද එවකට ලක්දිව භූපති වූ කිත්සිරිමෙවන් රජ දවස මෙකී සුදුර්ලබ පරම නිධානය මේ ලක් දෙරණට වැඩමවාගෙන එන ලද්දාහ.එතැන්පටන් දළදා වහන්සේට රාජකීයන්ගේ සිට සාධුජනයාගේ ද වන්දනාමාන පුද සත්කාරයන් හිමිවිය.
1815 දී සිංහල රාජ්‍යය යටත් විජිතයක් කරගත් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් ඉන් කලක‍ට පසු අති පූජනීය දළදා වහන්සේගේත් මහනුවර පිහිටි ශ්‍රී දළදා මාළිගාව ප්‍රධාන කො‍ටගත් මාළිගා අංගයන්ගේත් ප්‍රධාන ගිහි භාරකාර ධූරයහිමිකර වූයේ දියවඩන නිළමේවරයාටය. චිරාත් කාළයක් දළදා වහන්සේ වෙනුවෙන් පවත්වන ලද පූජා සත්කාරයක් ඉටුකරලමින් දළදා වහන්සේට අප්‍රමාණ වූ ගෞරවයක් දක්වමින්, ආරක්ෂා කරමින් සෑම දියවඩන නිළමේ වරයෙක්ම තම යුතුකම්කොටස ඉටුකරන ලදී.
දියවඩන නිළමේවරයෙකු පත් වන්නේ නිළවරණයකිනි. 2005 වසරේ පැවති නිළවරණය සඳහා ප්‍රදීප් නිලංග දෑල මහතා ඉදිරිපත් වන්නේ ඒ සඳහා අත්‍යාවශ්‍යම යුගයක සුදුසු පසුබිමද සමඟිනි. එනම්, 1999 වසරේ දී ඓතිහාසික සබරගමු මහ සමන් දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ වරයා වශයෙන් ද, 2001 වසරේ ඓතිහාසික රුහුණු මහා කතරගම දේවාලයේ බස්නායක නිළමේ වරයා වශයෙන් ද පත් වීමත්ය.
එකම කාල සීමාවන් දෙකක ප්‍රධාන දේවාලයන් දෙකෙහි බස්නායක නිළමේවරයා වශයෙන් කටයුතුකළ ප්‍රතම අවස්ථාව ද මෙය වීම සුවිශේෂී කරුණකී. මහනුවර ඇසළ මහ පෙරහර මංගල්ලයට පමණක් දෙවෙනි වන රුහුණු කතරගම දේවාලයේ හා සබරගමු මහ සමන් දේවාලයන්හි පෙරහර මංගල්ලයන් ද පැවැත් වූ බස්නායක නිළමේවරයෙකු වශයෙන් ඒ මහතා ලබා ගත් අත්දැකීම් අපමණය.
මෙලෙස ලද අත්දැකීම් සමඟින් මහනුවර ඓතිහාසික ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ 19වන දියවඩන නිළමේවරයා වශයෙන් වර්ෂ 2005 ජූලි මස 21වන දා පදවිප්‍රාප්ත වන්නේ ඒ නිසාවෙනි.
මහනුවර ඓතිහාසික ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේවරයා වශයෙන් තම ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශය අරුත් ගන්වමින් එහි වගකීම් හා යුතුකම් මනාව අවබෝධ කරගනිමින්, දැවැන්ත කාර්ය්‍යභාරයක් කල ප්‍රදීප් නිලංග දෑල දියවඩන නිළමේ වරයා, ගෙවුන දශකයක කාලය පුරාවට සිදුකල මෙහෙය අපමණය. විටෙක එල්ල වූ විවේචන හමුවේ නිහඬව, උපේක්ෂාසහගතව ඉවසීමෙන් තම රාජකාරිය ඉටුකල අයුරු බොහොදෙනෙක් හොඳින් හඳුනන කරුණකී.
මේ, මහනුවර ඓතිහාසික ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේවරයා වීමට නැවතත් භාග්‍ය ලද ප්‍රදීප් නිලංග දෑල මැතිතුමන් පිළිබඳ අප තබන සංක්ෂිප්ත සටහනකි..
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
රත්නපුර දිස්ත්‍රික්කයේ "දෑල" නම් සුන්දර ගම්මානයේ දී ඩික්සන් සරත්චන්ද්‍ර දෑල මැතිතුමාට හා එම මැතිණියට දාව වර්ෂ 1973 ඔක්තෝබර් 28 වන දින ගොඩැල්ල වලව්වේ දී පිංවත් දරුවෙක් ව මෙලොව එළිය දුටු වනිගසේකර වනසිංහ මුදියන්සේ රාළහාමිලාගේ ප්‍රදීප් නිලංග දෑල නම් වූ ඒ පිංවත් දරුවා පසු කාලයක ලංකාවේත්, ලංකාවෙන් පිටතත් හුදී ජනයාගේ ගෞරව ප්‍රසාදයට පත්වන සාධු චරිතයක් වී චිරප්‍රසිද්ධියට පත් විය.
එතුමන්ගේ මෑණියන්වන සිසාර දෑල මැතිණිය දිගුකලක් ගුරුවරියක් ලෙස සේවයකොට විශ්‍රාම ලැබීමෙන් පසු පැවිදි දිවියට එළඹ පැලවත්ත අශෝකා භාවනා අසපුවේ අද වැඩ වසයි.
ප්‍රදීප් නිලංග දෑල කුඩා කල පටන් ගමේ පන්සල ඇසුරු කරගනිමින් දැහැමි පරිසයක හැදී වැඩුනහ. ළමා කාලයේ දුටු එම චරිතාංග අද්‍යතනයේ දස දහස් ගුණයෙන් මුහුකුරාගොස් පවතින බව සැබෑවක්මය.
ගරුතර මහා සංඝයා කෙරෙහි දක්වන අසීමිත භක්තිය මුළු රටේම ගිහි බෞද්ධ නායකත්වයට එතුමා පත්වන්නට ඇති වාසනා මහිමය ලෙස අපට සිතිය හැක.
කුඩා කලපටන් අලි ඇතුනට දැක්වූ ආදරය ඔහු අද ශ්‍රී ලංකාවේ හීලෑ අලි ඇතුන් හිමියන්ගේ සංගමයේ සභාපති වශයෙන් සමස්ථ සද්දන්ත පරපුරම ආරක්ෂා කර ගැනීමේ කාර්ය්‍යට ඇප කැපවී සිටියි.
වර්ෂ 1978 දී කොළඹ තර්ස්ටන් විද්‍යාලයට ඇතුලත්ව මූලික අධ්‍යපනය හදාරන ඔහු, සිය උසස් අධ්‍යාපනය සඳහා 1980 වසරේ දී කොළඹ නාලන්දා විදුහලට ඇතුලත් වනවා.1992 දී නාලන්දාවේ කීර්තිමත්ම ශිෂ්‍යාට හිමි සම්මානය ද හිමිකර ගත් ඔහු නාලන්දාවේ ජ්‍යෙෂ්ඨ ශිෂ්‍ය නායකයා වශයෙන් ද කටයුතු කර ඇත. පාසලේ වාණිජ සංගමය, සාහිත්‍ය සංගම්, බෞද්ධ සංගම් වැනි ශිෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් රැසකට ද ඔහු නායකත්වය ලබා දෙනු ලැබීය.
උඩරට - පහතරට හා සබරගමු නර්ථනයන්ට බෙහෙවින් ඇලුම් කළ එතුමන්, සමස්ථ ලංකා නර්ථන ශූරතාවන්ගේ සිට බොහෝ ජයග්‍රහණ පාසල් මාතාවට තිළිණ කරදීමට හැකි විය. උසස්පෙළ සමත්ව සබරගමු සරසවියට පිවිසිය ද එදා රටේ පැවති සිසු භීෂණකාරී වටපිටාව හේතුවෙන් සරසවි ගමන අතරමඟ නතරකර දමා සිය පියාණන් සමඟ ව්‍යාපාර කටයුතුවල නිරත විය. ‍
එහිදී තරුණ සමාජ සේවකයෙකු ලෙස දෑල මැති තුමාගේ යශෝරාවය රත්නපුර ප්‍රදේශයේ කීර්ථිමත් චරිතයක් පරිද්දෙන් විසිර පැතිර යන්නට විය. අද එතුමා සිටින සම්භාවනීයත්වය දෙස බලන කල එදා සිදුවුන සිදුවීම් දෛවෝපගත සංසිද්ධියක් ලෙස සැළකිය හැක.
නාලන්දා විදුහලේ ගෞරව සම්මානයෙන් පිදුම් ලැබූ සිසුන් ඇත්තේ අතලොස්සකී. සිසුවෙකු වශයෙන් විදුහල වෙනුවෙන් දෑල මැතිතුමා සිදුකළ මෙහෙවරත්, එයින් මතු විදුහලින් බිහි වූ ආදි සිසුවෙකු වශයෙන් කීර්තිමත් බෞද්ධ නායකයෙකු වීමෙන් විදුහලට ගෙන දුන් අභිමන වෙනුවෙන් වර්ෂ 2005 දී නාලන්දා කීර්ථි ශ්‍රී යන ගෞරව නාමයෙන් පිදුම් ලැබීය.
එසේම සියළු සේවාවන්ට කෘතවේදීත්වය පල කරනු වස් එතුමා ලැබූ ගෞරව නාමයන් රාශියකී, ශ්‍රී සද්ධර්ම ධජ මහාමාන්‍ය ලංකාපුත්‍ර, බුද්ධ ශාසනා බන්දු, රණමයුර ගෞරව ප්‍රණාමය, 2006 වසරේ දී හිමි වූ සබරගමු සරසවි අභිරම්‍යයගෞරව නාමය, තායි මහා චූලාලංකාර රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් හිමි වු සම්මාන ආචාර්ය්‍ය උපාධිය ඒ අතර වේ.
මහනුවර ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේ වරයා වශයෙන් පත් වී ගෙවී ගිය දසවසරක කාලය පුරා එතුමන් කළ සේවය සුවිශාලය. ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ පූජනීයත්වය, ‍පෞරාණිකත්වය ආරක්ෂා කරමින් අද්‍යතනයට ගැලපෙන පරිද්දෙන් දෙස් විදෙස් සාධුජනයාගේ නොමද ගෞරවයට පාත්‍රවන පරිද්දෙන් සංවර්ධනය කර ඇති බව පැහැදිලිව දැකගත හැක.එමතුද නොව දුගී දුප්පත් ජනතාවට මූල්‍යමය හා ද්‍රව්‍යමය වශයෙන් සම්පත් බෙදා දෙමින් දිවයිනේ දුෂ්කර පළාත්වල වෙහෙර විහාර සංවර්ධන කර දීමට ද එතුමන් කටයුතු කර තිබේ.
ඉදිරි දස වසර කාලය ද මෙකී කර්තව්‍ය තව තවත් බල ගන්වමින් සිදු කිරීමට එතුමන්ට ශක්තිය ධෛර්ය්‍ය ලැබේවා.
ශ්‍රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිළමේ වරයා වන්නට නැවතත් භාග්‍ය ලද ප්‍රදිප් නිලංග දෑල මැතිඳුනි, උතුම් දළදා සමිඳුන්ගේ ගිහි භාර කරුවාණෙනි, අප දියවඩන නිළමේ තුමනි ඔබට චිරං ජයතු !
***


Wednesday, August 5, 2015

බුදු දහ‍මෙන් ‍බිඳක්.... වසවත් මාරය‍ා හඳුනා ගන්න


බුදු දහ‍මෙන් ‍බිඳක්.... වසවත් මාරය‍ා හඳුනා ගන්න...... දළදා වරුණ මෙතනින් කියවන්න...http://www.sridaladamaligawa.lk/monthly-buddhist-magazine.#sridaladamaligawa #daladawaruna
Posted by Dalada Waruna - දළදා වරුණ on Wednesday, August 5, 2015

Video Gallery